Kısa cevap: Mirasın gerçek reddi için temel süre üç aydır. Ancak bu süre her mirasçı bakımından mutlaka ölüm gününde başlamaz. Yasal mirasçıda kural olarak mirasbırakanın ölümünü ve kendi mirasçılığını öğrenme; vasiyetnameyle atanmış mirasçıda ise atamayı içeren tasarrufun resmen bildirilme tarihi esas alınır. Terekenin koruma amacıyla resmî yazımı veya mirasın önceki mirasçının reddi üzerine başka kişilere geçmesi gibi hâllerde başlangıç tarihi ayrıca belirlenir.

Mirasın reddi yalnızca borçlu bir terekeye karşı başvurulan teknik bir işlem değildir. Ret beyanı, mirasçılık sıfatını ve miras payının kimlere geçeceğini etkiler. Bu nedenle süre hesabı yapılırken ölüm tarihi, öğrenme tarihi, tebligat, terekeye ilişkin işlemler ve varsa icra evrakı birlikte incelenmelidir.

Mirasın reddinde üç aylık süre hangi tarihten başlar?

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesindeki temel kural, mirasın üç ay içinde reddedilebilmesidir. Başlangıç anı mirasçılığın türüne ve olayın gelişimine göre değişir:

Durum Sürenin başlangıcı Önemli ispat konusu
Yasal mirasçı Ölümün ve mirasçılık sıfatının öğrenildiği tarih Daha geç öğrenme ileri sürülüyorsa bunun somut delilleri
Vasiyetnameyle atanmış mirasçı Atamayı içeren tasarrufun resmen bildirildiği tarih Resmî bildirim veya tebliğ kaydı
Koruma önlemi olarak terekenin yazımı Yazımın bittiğinin sulh hâkimince bildirildiği tarih Mahkeme bildirimi
Önceki mirasçıların reddiyle sonradan mirasçı olan kişi Önceki mirasçıların reddini öğrendiği tarih Reddin ne zaman öğrenildiği

Uygulamadaki en güvenli yaklaşım, soyut olarak nüfus kaydındaki ölüm tarihine bakmakla yetinmemektir. Mirasçının ölümden ve kendi mirasçılığından hangi gün haberdar olduğu, vasiyetnamenin ne zaman bildirildiği ve miras zincirinde daha önce yapılmış retlerin bulunup bulunmadığı ayrı ayrı belirlenmelidir.

Yasal mirasçı ölümden daha sonra haberdar olmuşsa ne olur?

Yasal mirasçılar bakımından kanun, daha sonra öğrenildiği ispat edilmedikçe ölümün öğrenildiği tarihi başlangıç kabul eder. Bu düzenleme, geç öğrenmenin yalnızca sözlü beyanla ileri sürülmesinin yeterli olmayacağını gösterir. Uzun süredir görüşülmeyen aile ilişkisi, yurt dışında bulunma, yanlış veya eksik nüfus bilgisi, ölüm haberinin üçüncü kişilerden çok sonra alınması gibi olgular ancak belge ve olay akışıyla desteklendiğinde anlam kazanır.

Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, tebligat evrakı, mesaj ve yazışmalar, seyahat veya ikamet kayıtları ile tanık anlatımları somut olayın özelliğine göre değerlendirme konusu olabilir. Başlangıç tarihi tartışmalıysa başvuruyu geciktirmek yerine, öğrenme tarihini gösteren delillerle birlikte süresi içinde hareket etmek gerekir.

Atanmış mirasçı için süre nasıl hesaplanır?

Bir kişi vasiyetname veya başka bir ölüme bağlı tasarrufla mirasçı atanmışsa üç aylık süre, bu atamanın kendisine resmen bildirilmesiyle başlar. Aile çevresinden vasiyetnamenin varlığını duymak ile mahkemece yapılan resmî bildirim aynı şey değildir. Dosyada vasiyetnamenin açılması, ilgili kişiye bildirim ve tebliğ tarihi kontrol edilmelidir.

Atanmış mirasçı aynı zamanda yasal mirasçıysa, iki farklı mirasçılık sebebinin ve bunlara ilişkin başlangıç tarihlerinin dosya özelinde ayrıca incelenmesi gerekebilir.

Terekenin yazımı yapılmışsa süre ne zaman başlar?

Türk Medeni Kanunu'nun 607. maddesi özel bir başlangıç kuralı getirir. Koruma önlemi olarak terekenin resmî yazımı yapılmışsa ret süresi, yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından yasal ve atanmış mirasçılara bildirilmesiyle işlemeye başlar. Burada yalnızca yazımın fiilen bitmesi değil, bitişin mirasçıya bildirilmesi önemlidir.

Terekenin yazımı ile mirasın resmî defterinin tutulması veya resmî tasfiye gibi kurumlar birbirinden farklı sonuçlar doğurabilir. Dosyada hangi koruma ya da tasfiye yoluna başvurulduğu isim benzerliğine bakılarak değil, mahkeme kararının içeriğinden anlaşılmalıdır.

Mirasçı ret süresi dolmadan ölürse ret hakkı kime geçer?

Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer. Yeni mirasçılar için süre, mirasın kendi mirasbırakanlarına geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar; ancak kanunda ilk miras bakımından tanınan sürenin sona ermesine ilişkin ayrıca koruyucu bir alt sınır bulunur. Benzer biçimde, bir mirasçının reddi üzerine daha önce mirasçı olmayan kişiler mirasçı hâline gelirse onların süresi önceki reddi öğrendikleri tarihten itibaren işler.

Arka arkaya gerçekleşen ölümler veya birden çok kuşağı ilgilendiren retler, tek bir üç aylık takvim üzerinden çözülemez. Her ölüm, her mirasçılık geçişi ve her öğrenme tarihi ayrı bir zaman çizelgesine yerleştirilmelidir.

Üç aylık süre pratikte nasıl hesaplanmalıdır?

  1. Mirasçılık sebebini belirleyin: Yasal mirasçılık mı, atanmış mirasçılık mı, yoksa önceki bir ret nedeniyle sonradan kazanılan mirasçılık mı?
  2. Başlangıç olayını belgeleyin: Ölümü öğrenme, mirasçılığı öğrenme, resmî bildirim veya önceki reddi öğrenme.
  3. Takvimde üç aylık son günü işaretleyin: Süreyi yalnızca yaklaşık doksan gün olarak düşünmek yerine başlangıç ve bitiş gününü dosya üzerinde hesaplayın.
  4. Terekeye müdahale riskini inceleyin: Ret beyanından önce yapılan işlemler ret hakkını düşürebilir.
  5. Son günü beklemeyin: Yetki, belge veya temsil sorunu ortaya çıkması ihtimaline karşı başvuruyu güvenli bir zaman payıyla yapın.

Başlangıç gününün tartışmalı olduğu bir olayda yalnızca en geç ihtimale güvenmek hak kaybı doğurabilir. Mümkünse en erken olası başlangıç esas alınarak hareket edilmeli; geç öğrenme iddiası ve delilleri ayrıca sunulmalıdır.

Mirasın reddi nereye ve nasıl yapılır?

Ret beyanı, mirasın açıldığı yer sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Miras, malvarlığının tamamı bakımından mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır. Bu nedenle mirasçının kendi ikametgâhı ile mirasbırakanın son yerleşim yeri birbirine karıştırılmamalıdır.

Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. “Borçlar belirli miktarı aşarsa reddediyorum” veya “yalnız borçları reddedip malları kabul ediyorum” şeklinde koşullu ya da parçalı bir ret mümkün değildir. Süresinde yapılan ret özel kütüğe yazılır; mirasçı talep ederse kendisine ret kaydını gösteren belge verilir.

Başvuruda genellikle incelenen belgeler

  • Mirasbırakana ait ölüm ve nüfus kayıtları,
  • Mirasçı ile mirasbırakan arasındaki bağı gösteren kayıtlar,
  • Varsa veraset ilamı, vasiyetname açılma ve tebliğ evrakı,
  • Öğrenme tarihi tartışmalıysa bunu destekleyen belgeler,
  • Vekâleten başvurulacaksa yetkiyi kapsayan vekâletname,
  • Küçük veya kısıtlı mirasçı varsa temsil ve izin durumuna ilişkin belgeler.

Belge listesi her adliyede ve somut olayda aynı olmayabilir. Özellikle yurt dışı nüfus olayı, yabancı belge, birden fazla ölüm veya küçük mirasçı bulunması hâlinde dosya baştan ayrıca planlanmalıdır.

Hangi davranışlar mirası ret hakkını düşürebilir?

Üç aylık süre henüz dolmamış olsa bile bazı davranışlar mirasın örtülü kabulü sonucunu doğurabilir. Terekenin olağan yönetimi veya mirasbırakanın işlerinin zorunlu biçimde yürütülmesi dışında kalan işlemler; tereke mallarını gizlemek ya da kendine mal etmek ret hakkını ortadan kaldırabilir.

Örneğin terekeye ait bir aracı kendi adına satmak, mirasbırakanın hesabındaki parayı kişisel amaçla çekmek, malları diğer mirasçılardan saklamak veya mirasçı sıfatıyla tasarruf etmek risklidir. Buna karşılık bozulabilecek malın korunması, zorunlu cenaze işlemleri, konutun güvenliğinin sağlanması veya bir hakkın zamanaşımına uğramasını önlemek için gereken başvurular her olayda aynı sonucu doğurmaz. Kanun, zamanaşımı ya da hak düşürücü süreyi korumak amacıyla dava veya icra takibi yapılmasının tek başına ret hakkını ortadan kaldırmayacağını açıkça düzenler.

Bir işlemin “koruma” mı yoksa “mirası sahiplenme” mi olduğu, işlemin amacı, kapsamı ve tereke üzerindeki etkisine göre değerlendirilir. Ret düşünülüyorsa tereke malı üzerinde tasarrufta bulunmadan önce hukuki nitelendirme yapılması gerekir.

Gerçek ret ile mirasın hükmen reddi arasındaki fark nedir?

Gerçek ret, mirasçının üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız ret beyanında bulunmasıdır. Hükmen ret ise mirasbırakanın ölüm anında ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde kanunun mirası reddedilmiş saymasıdır.

Hükmen ret, yalnızca “mirasbırakanın borcu vardı” demek değildir. Ölüm anındaki aktif ve pasifler, devam eden takipler, aciz belgeleri, malvarlığı araştırmaları, sosyal ve ekonomik durum ile borca batıklığın çevrede bilinip bilinmediği birlikte incelenir. Ayrıca mirasçının mirası açık veya örtülü biçimde kabul eden davranışlarda bulunup bulunmadığı da uyuşmazlığın sonucunu etkileyebilir.

Bu iki kurumun dava türü, ispat yükü ve süre tartışması aynı değildir. Üç aylık gerçek ret süresi kaçırıldığında her dosyada otomatik olarak hükmen ret yoluna başvurulabileceği düşünülmemelidir.

Redd-i miras yapıldığı hâlde ödeme emri gelirse ne yapılmalıdır?

Mirasın reddedilmiş olması, sonradan gönderilen her icra evrakının kendiliğinden hükümsüz kalacağı anlamına gelmez. Ödeme emrinin türüne göre çok kısa ve farklı başvuru süreleri bulunabilir. Bilgi Deposu'ndaki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E.2013/2240, K.2014/929 sayılı ve 19.11.2014 tarihli kararında, mirasçılara murisin bonosundan dolayı kambiyo takibi yapılmış; çoğunluk, takipten önce verilmiş ret kararına dayanan savunmayı borca itiraz olarak nitelendirip ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş günlük sürenin uygulanacağı sonucuna varmıştır.

Kararda karşı görüş, ret kararının taraf ehliyeti ve kamu düzeniyle bağlantılı olduğunu, süresiz şikâyet yoluyla incelenmesi gerektiğini savunmuştur; ancak çoğunluk bu yaklaşımı benimsememiştir. Kararın pratik mesajı açıktır: reddi miras belgesi bulunan kişi de kendisine tebliğ edilen ödeme emrini bekletmemelidir. Takip türü, tebliğ tarihi ve başvuru yolu aynı gün incelenmelidir.

Kambiyo takibindeki beş günlük süre ile mirasın gerçek reddine ilişkin üç aylık süre farklı hukuki işlemlere aittir. Biri kaçırıldığında diğerinin varlığı her durumda koruma sağlamaz.

Miras reddedilince pay kime geçer?

Yasal mirasçılardan biri reddederse payı, miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Bu sonuç, ret yapan kişinin çocuklarının veya sonraki zümredeki kişilerin mirasçı hâline gelmesine neden olabilir. Altsoyun tamamının reddi hâlinde bunların payının sağ kalan eşe geçmesine ilişkin özel kural da ayrıca dikkate alınmalıdır.

En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Mirasçılar, kendilerinden sonra gelenlerin mirası kabul edip etmeyeceğinin tasfiyeden önce sorulmasını da ret sırasında isteyebilirler. Bu seçeneğin sonuçları, ailedeki sonraki mirasçıların durumu görülmeden kullanılmamalıdır.

Küçük çocuklar bakımından neden ayrı inceleme gerekir?

Bir ebeveynin mirası reddetmesi, çocuk adına kendiliğinden tamamlanmış bir ret oluşturmaz. Çocuğun temsil edilmesi, ebeveyn ile çocuk arasında menfaat çatışması bulunup bulunmadığı ve gerekli izinler somut olaya göre değerlendirilir. Ailede art arda ret yapılacaksa her mirasçı için ayrı süre ve temsil tablosu hazırlanmalıdır.

Ret süresi uzatılabilir mi?

Önemli sebepler varsa sulh hâkimi, yasal veya atanmış mirasçı için ret süresini uzatabilir ya da yeni bir süre tanıyabilir. Bu imkân otomatik değildir. Sebebin ne olduğu, mirasçının neden süresinde hareket edemediği ve talebin hangi delillere dayandığı ortaya konulmalıdır.

Sağlık sorunu, ulaşılması güç tereke bilgileri veya olağanüstü olaylar her dosyada kendiliğinden yeterli sayılmaz. Süre uzatımına güvenerek üç aylık süreyi geçirmek yerine, engel ortaya çıkar çıkmaz belgeleriyle başvurmak daha güvenlidir.

Örnek süre senaryoları

Senaryo 1: Ölüm ve mirasçılık aynı gün öğrenildi

Mirasçı ölüm haberini aldığı gün kendi yasal mirasçılığını da biliyorsa üç aylık süre kural olarak bu öğrenme tarihinden başlar. Borç ve malvarlığı araştırması süreyi kendiliğinden durdurmaz.

Senaryo 2: Mirasçılık daha sonra ortaya çıktı

Önceki mirasçıların reddi veya soybağına ilişkin yeni bir bilgi nedeniyle kişi sonradan mirasçı hâline geldiyse başlangıç, mirasçılığa yol açan durumu öğrenme tarihine göre ayrıca belirlenir. Önceki ret kararları ve bildirimler saklanmalıdır.

Senaryo 3: Vasiyetname aylar sonra bildirildi

Vasiyetnameyle atanmış mirasçı bakımından yalnız ölüm tarihi esas alınmaz; tasarrufun resmen bildirildiği tarih incelenir. Tebligat belgesi süre hesabının merkezindedir.

Senaryo 4: Ret kararı var, fakat icra takibi başlatıldı

Ret belgesi icra dosyasına sunulmalı; ancak ödeme emrinin türüne özgü itiraz veya şikâyet süresi ayrıca kaçırılmamalıdır. Özellikle kambiyo takiplerinde süre günlerle ölçülür.

Sık sorulan sorular

Mirasın reddi için borçların malvarlığından fazla olması şart mı?

Gerçek ret için mirasçının borca batıklığı ispatlaması şart değildir; süresinde ve usulüne uygun kayıtsız şartsız beyan yeterlidir. Borca batıklık, hükmen ret tartışmasında önem kazanır.

Üç aylık süre borçların öğrenildiği tarihte mi başlar?

Kural olarak hayır. Yasal mirasçı bakımından esas olan ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesidir; tereke borçlarının sonradan öğrenilmesi süreyi kendiliğinden yeniden başlatmaz.

Noterden reddi miras yapılabilir mi?

Kanundaki ret beyanı sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yöneltilir. Noterde düzenlenen tek taraflı bir açıklamanın mahkemedeki ret kaydının yerine geçtiği varsayılmamalıdır.

Veraset ilamı almak mirası kabul anlamına gelir mi?

Veraset ilamı mirasçılık sıfatını gösteren bir belgedir. Tek başına alınması ile tereke malları üzerinde sahiplenici tasarruf yapılması aynı şey değildir; yine de devamındaki işlemler ayrı ayrı incelenmelidir.

Cenaze masrafını ödemek ret hakkını düşürür mü?

Zorunlu cenaze ve koruma giderleri ile terekeyi sahiplenme niteliğindeki işlemler aynı değildir. Ödemenin kaynağı, amacı ve kapsamı önemlidir; tereke hesabından para çekmek gibi ek işlemler ayrıca risk yaratabilir.

Mirası reddeden kişinin borçları çocuklarına geçer mi?

Ret sonucunda miras payı, reddeden mirasçı ölüm tarihinde hayatta değilmiş gibi sonraki hak sahiplerine geçebilir. Bu nedenle çocuklar yeni mirasçı hâline gelebilir ve onlar için ayrı süre işlemeye başlayabilir.

Üç aylık süre geçmişse hiçbir yol kalmaz mı?

Somut olayda geç öğrenme, önemli sebeple yeni süre, hükmen ret veya borca ilişkin başka savunmalar bulunabilir; fakat bunların hiçbiri otomatik değildir. Süre geçtikten sonra hangi yolun mümkün olduğu dosyanın belgeleriyle belirlenir.

reddi miras başvurusu hangi mahkemeye yapılır?

Mirasbırakanın son yerleşim yeri Adana ise başvuru bu yer bakımından görevli sulh hukuk mahkemesine yapılır. Mirasçı Adana'da yaşasa bile mirasbırakanın son yerleşim yeri başka bir ilse yetki buna göre değişebilir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

  • Ölüm, öğrenme ve tebligat tarihlerini tek zaman çizelgesinde toplayın.
  • Yasal mı atanmış mı mirasçı olduğunuzu ve önceki retleri belirleyin.
  • Tereke malı üzerinde yapılan bütün işlemleri listeleyin.
  • Banka, tapu, araç, vergi ve icra dosyalarına ilişkin mevcut belgeleri ayırın.
  • Küçük veya kısıtlı mirasçı varsa temsil durumunu baştan inceleyin.
  • Ödeme emri veya dava tebligatı varsa miras süresinden bağımsız son başvuru gününü hesaplayın.
  • Ret beyanını kayıtsız ve şartsız hazırlayın; son günü beklemeyin.

İlgili hukuk içerikleri

Miras, icra takibi ve süreler hakkında yayımlanan diğer açıklamalara makaleler bölümünden; emsal karar özetleri ve uygulama değerlendirmelerine ise Yargıtay kararları bölümünden ulaşabilirsiniz.

Resmî kaynaklar ve güncellik

Son güncelleme: 25 Temmuz 2026. Bu içerik genel hukukî bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Süre başlangıcı, terekeye müdahale, temsil ve icra takibi gibi hususlar somut olayın belgelerine göre değişebilir.