Karar künyesi:* Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E.2012/15553, K.2013/1371, T.24.01.2013
Temel sonuç:* Davalının dava sırasında borcu ödemesi, likit alacak için haksız itiraz nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesini engellemez.
Kararın ele aldığı hukuki sorun
Karar, itirazın iptali, ticari alacak ve icra inkâr tazminatı uyuşmazlığında hangi maddi olguların belirleyici olduğunu ve karar merciinin hangi delilleri birlikte değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir.
Uyuşmazlığın hukuki çerçevesi
Borçlu ilamsız icra takibine itiraz ettiğinde takip durur. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açarak takibin devamını ve koşulları varsa icra inkâr tazminatını isteyebilir.
Kararın değerlendirdiği sorun, özellikle “Bir yıllık süre” ve “Fatura tek başına yeterli midir?” başlıklarının somut olayda nasıl ayrılacağı noktasında yoğunlaşmaktadır.
Karar merciinin vardığı sonuç
Davalının dava sırasında borcu ödemesi, likit alacak için haksız itiraz nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesini engellemez.
Sonuç, i̇cra takip dosyası ve itiraz ile sözleşme, sipariş ve yazışmalar gibi temel delillerin toplanması ve tarafların maddi vakıalarının doğru nitelendirilmesi gereğine dayanmaktadır.
Gerçek karar metni
Aşağıdaki metin, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E.2012/15553, K.2013/1371, T.24.01.2013 künyeli kararın Bilgi Deposu’ndaki belgesinden alınmıştır. Sigorta Tahkim kararlarında taraf, adres ve iletişim bilgileri kişisel verilerin korunması amacıyla çıkarılmıştır.
Kararın gerekçesinin çözümlemesi
1. Bir yıllık süre
İİK m.67’deki bir yıllık süre itirazın alacaklıya tebliğinden başlar. Süre geçerse genel alacak davası açma imkânı kalabilir; ancak itirazın iptali ve inkâr tazminatı sonuçları kaybedilir.
Bu ölçüt, somut dosyada özellikle i̇cra takip dosyası ve itiraz üzerinden sınanmalıdır. Delil bu vakıayı doğrulamıyorsa kararın sonucu değil, yalnız genel ilkesi dikkate alınabilir.
2. Fatura tek başına yeterli midir?
Fatura, temel sözleşmenin kurulmasını ve mal veya hizmetin teslimini her durumda tek başına ispatlamaz. Sipariş, sevk irsaliyesi, teslim tutanağı, ticari defter ve yazışmalar birlikte sunulmalıdır.
Bu ölçüt, somut dosyada özellikle sözleşme, sipariş ve yazışmalar üzerinden sınanmalıdır. Delil bu vakıayı doğrulamıyorsa kararın sonucu değil, yalnız genel ilkesi dikkate alınabilir.
3. Likit alacak
Borçlu, borç miktarını kendi kayıtları ve sözleşme verileriyle belirleyebiliyorsa alacak likit kabul edilebilir. Bilirkişi incelemesi gerekmesi tek başına alacağı likit olmaktan çıkarmaz.
Bu ölçüt, somut dosyada özellikle fatura, irsaliye ve teslim tutanakları üzerinden sınanmalıdır. Delil bu vakıayı doğrulamıyorsa kararın sonucu değil, yalnız genel ilkesi dikkate alınabilir.
4. İcra inkâr tazminatı
Borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit bulunması hâlinde talep üzerine tazminata hükmedilebilir. Tazminat talebi açıkça dava dilekçesinde yer almalıdır.
Bu ölçüt, somut dosyada özellikle ticari defter ve banka kayıtları üzerinden sınanmalıdır. Delil bu vakıayı doğrulamıyorsa kararın sonucu değil, yalnız genel ilkesi dikkate alınabilir.
5. Dava sırasında ödeme
Borç dava sırasında ödenirse asıl talep konusuz kalabilir; ancak yargılama giderleri, vekâlet ücreti ve inkâr tazminatı bakımından davanın açıldığı tarihteki haklılık incelenir.
Bu ölçüt, somut dosyada özellikle arabuluculuk son tutanağı üzerinden sınanmalıdır. Delil bu vakıayı doğrulamıyorsa kararın sonucu değil, yalnız genel ilkesi dikkate alınabilir.
Kararın kapsamı ve sınırları
Kararın emsal değeri “Davalının dava sırasında borcu ödemesi, likit alacak için haksız itiraz nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesini engellemez.” ilkesiyle sınırlıdır. Olay tarihi, taraf sıfatı, talep sonucu veya i̇cra takip dosyası ve itiraz bakımından önemli bir farklılık varsa aynı sonucun çıkacağı varsayılmamalıdır.
Dilekçede nasıl kullanılmalıdır?
Dilekçede önce Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E.2012/15553, K.2013/1371, T.24.01.2013 künyesi yazılmalı; sonra kararın çözdüğü maddi sorun iki cümlede özetlenmelidir. Ardından mevcut dosyada davacı ile davalı arasında … hizmet/mal satış ilişkisi kurulmuş ve davacı edimini eksiksiz yerine getirmiştir. olgusunun karardaki vakıayla benzerliği veya farkı açıklanmalı ve “i̇tirazın iptaline ve takibin devamına” talebinin bu içtihatla neden desteklendiği gösterilmelidir.
Güncellik notu
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E.2012/15553, K.2013/1371, T.24.01.2013 tarihinden sonra İİK m.67; TTK ve HMK’nın ticari delil hükümleri hükümlerinde veya görevli dairelerin iş bölümünde değişiklik bulunup bulunmadığı yayın tarihinde kontrol edilmelidir. Karar metni, olay tarihindeki hukukla güncel hukuk ayrıştırılarak kullanılmalıdır.
Sonuç
Davalının dava sırasında borcu ödemesi, likit alacak için haksız itiraz nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesini engellemez.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Büro Bilgilendirmesi
Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, karar incelemesi kapsamında ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.
